No har det skjedd her

22. juli 2011 sat eg på bussen inn til Bergen då me fekk høyra om det fyrste terroråtaket, bomba i regjeringskvartalet. Det var nokon framom oss som attfortalde. Dei var tydeleg skremde, og ein av dei sa ”Har det skjedd i Oslo, kan det skje her”.

Og Oslo, eller oslo vest, eller kva slags sosiale og geografiske område som ikkje kan vri seg unna tilknytinga til vår eigen norske terrorist, ser ofte ut som eit anna land frå Vestlandet, som eit land me ikkje har heilt det same ansvaret for som dei som bur der.

Og då dei byrja tenna på asylmottak i Sverige, tenkte eg i alle fall at det var eit anna land.

Men no – etter at hotellet som skal hysa flyktningborn i Lindås vart tend på, er ikkje høgreekstrem vald noko dei driv med i dei andre landa, der borte, eller lenger aust, eller i storbyen. No er han komen til oss. Det har skjedd her.

Eg merkar når eg skriv at det sit ein på skuldra og seier ”men er det ikkje å ta i litt å kalla det å tenna på asylmottak for høgreekstrem vald? Kanskje er det berre gutestrekar.” Og han typen på skuldra er kanskje like skremmande, han er eit hint om at normalen har flytt seg så langt at det å tenna på flyktningbustader nærmar seg ei ytring me må tola.

Men det å tenna på eit asylmottak er nettopp høgreekstremisme i praksis – det sender ei melding til lokalsamfunnet og til dei som skal bu på mottaket om at dei er i fare, det er nokon her som vil bruka vald for å fjerna dei – av di dei er utlendingar. Dette eksplisitte trugsmålet har asylmottaket i nabokommunen Radøy teke konsekvensen av, no er dei byrja med nattevakter der. Når mottakdsdrivarane vurderer faren som såpass stor at dei set i verk tiltak, kan me vel berre tenkja oss til korleis dei som bur på asylmottaket har det – dei som slike brannar er meinte å skremma. Terrorhandlingar verkar.

Og denne gongen kan eg ikkje snika meg unna at det også er mitt ansvar. Nordhordlendingar er mine folk. Dei er sånne som meg og alle andre frå utkantane rundt Bergen, som er vaksne opp med nynorsk på skulen og eit evig vanskeleg og skiftande forhold til Bergen og bergensarar, og kanskje til det meste anna. Strilar er ikkje sånne som tenner på asylmottak. Og kanskje har me vestlendingar flaks og slepper å revurdera oss sjølve denne gongen også, kanskje var det tilreisande, som det heiter.

Og kva gjer me når våre eigne, dei me på eitt eller anna vis er ansvarlege for, har gjort noko slikt?

Norske avisspalter dei siste fire åra syner oss to hovudstrategiar: å distansera oss frå personane (det var tilreisande, ev. ikkje tilreknelege) og å bagatellisera handlingane (populær frase i familieselskap på seinsumaren 2011: ”eg støttar jo ikkje handlingane hans, men..” Då  eit hus der det budde ein flyktningfamilie i Ulsteinvik vart påtend for andre gong i haust, var hovudsaka i lokalavisa at politiet ikkje hadde grunn til å tru at det låg noko rasistisk motiv bak handlinga).

Problemet med desse er at dei berre hjelper vårt eige samvit, det gjer ikkje lokalsamfunnet tryggare for dei som er utsette og det svekkjer ikkje den høgreekstreme valden.

Den einaste måten me som lokalsamfunn kan motarbeida at vald mot flyktningar skal vera ein del av kvardagen hjå oss, er å gjera det som me vestlendingar vanlegvis fryktar mest – å snakka med dei framande. Å innsjå at så lenge me ikkje er mellom dei som ynskjer dei framande velkomen og bidreg til å gjera kvardagen deira trygg, kan me for dei som ikkje kjenner oss, like gjerne vera på lag med brannstiftarane.

(ligg òg på bt.no)

Advertisements
Dette innlegget vart posta under Uncategorized. Bokmerk permalenkja.

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s