Har du gløymt noko, Ludvigsen?

Om norsk som språkfag

NOU-en Fremtidens skole. Fornyelse av fag og kompetanser er nyleg sleppt, og skulenoreg vekslar mellom å skjelva i buksene og dirra av entusiasme. Heldigvis er det mange fleire ting enn NOU 2015:8 frå Ludvigsenutvalet som kjem til å avgjera korleis skulen og skulefaga i framtida vert sjåande ut.

Norskfaget er ei slagmark, og slik må det nesten vera med eit morsmålsfag. Og i alle fall når det er slik at kva som er den nasjonale kulturen og det nasjonale språket ikkje er overlate til staten åleine, men stendig er til diskusjon og politisk dragkamp mellom ulike grupperingar. Då vert gjerne resultatet at norskfaget får rolla som ein slags oppsamlingsplass der alle skal få med litt av sitt.

Ei slik skildring av faget passar kanskje ikkje med Ludvigsenutvalet sitt magiske ord «dybdelæring», men er eit godt utgangspunkt for norskfaget som literacyfag – eit fag der ein gjennom eigne erfaringar med skriving, lesing og snakking, og refleksjon over desse, vert danna inn i ein (mangslungen og motsetnadsfull) skriftkultur.

I førre rapport frå Ludvigsenutvalet, Elevens læring i fremtidens skole, var denne breidda skildra som problematisk, og det at nynorsk og bokmål finst i same faget, vart sett på som ei utfordring for djupnelæringa: «Prinsippet om at begge målformer skal brukes i arbeidet for å nå kompetansemålene, bidrar også til at bredde ser ut til å prioriteres foran dybde» (s. 77). I den nyaste rapporten har utvalet valt ei meir konstruktiv tilnærming til mangfaldet i norskfaget – men kanskje utan å heilt ha fått auge på det sjølve?

Her vert norskfaget fyrst og fremst omtala som språkfag. Det har fleire problematiske sider, men ei god: Å sjå norskfaget som språkfag der ein skal læra seg eit språkvitskapleg omgrepsapparat og samanlikna språk, er ein svært god måte å ta i bruk det språklege mangfaldet nynorsk og bokmål utgjer som ein ressurs i faget på, og ein viktig ingrediens i god sidemålsdidaktikk.

Pussig nok er ikkje språksituasjonen i norskfaget nemnt i avsnittet om språkfag i rapporten (sjå s. 52), eller nynorsk eller bokmål. Det kan vera fordi utvalet ikkje har hugsa på at nynorsk finst, eller det kan vera fordi det er ein underforstått premiss at eit norskfag som skal styrkja seg som språkfag må ta i bruk dei ressursane ein har til å læra om mellom anna grammatiske kategoriar, som Ludvigsenutvalet legg stor vekt på. Dei systematiske skilnadene mellom bokmål og nynorsk er eit svært godt utgangspunkt både for å lata elevar oppdaga grammatiske kategoriar induktivt, og for meir eksplisitt undervisning. Eg ser fram til å høyra meir om kva utvalet og andre tenkjer om norsk som språkfag. Dette kan verta eit fagleg meiningsfullt ordskifte.

(dette står som lesarbrev i Klassekampen i dag, men eg vil jo gjerne at fleire skal lesa det og delta i ordskiftet, gjerne også Ludvigsen sjølv)

Advertisements
Dette innlegget vart posta under Uncategorized. Bokmerk permalenkja.

Legg att eit svar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com logo

Du kommenterer no med WordPress.com-kontoen din. Logg ut / Endre )

Twitter-bilde

Du kommenterer no med Twitter-kontoen din. Logg ut / Endre )

Facebook-foto

Du kommenterer no med Facebook-kontoen din. Logg ut / Endre )

Google+ photo

Du kommenterer no med Google+-kontoen din. Logg ut / Endre )

Koplar til %s